دو نوع اصلی چشم مصنوعی وجود دارد که از نظر فرآیند ساخت، تطابق و نتیجه نهایی تفاوتهای اساسی دارند:
پروتز چشم سفارشی به صورت اختصاصی برای هر فرد ساخته میشود. در این روش، پس از قالبگیری دقیق از حفره چشم بیمار توسط چشمساز (Ocularist)، پروتز با استفاده از مواد خاص در لابراتوار طراحی میشود. رنگآمیزی عنبیه، رگهای خونی و سفیدی چشم (صلبیه) با دقت بالا و مطابق با چشم سالم فرد انجام میگیرد. این پروتز کاملاً با آناتومی منحصر به فرد بیمار تطابق دارد، راحتی بیشتری ایجاد میکند، حرکت طبیعیتری دارد و نتیجهای بسیار طبیعی و زیباییشناختی ارائه میدهد. البته فرآیند ساخت آن زمانبر (چند هفته) و هزینهبرتر است.
در مقابل، پروتز چشم آماده به صورت پیشساخته و در اندازهها و رنگهای استاندارد تولید میشود. این پروتزها معمولاً از اکریلیک ساخته شده و بدون قالبگیری اختصاصی، بر اساس اندازههای تقریبی انتخاب میشوند. از آنجا که متناسب با آناتومی فرد تنظیم نمیشوند، ممکن است باعث ناراحتی، اصطکاک یا حتی آسیب به بافتهای اطراف شوند. رنگ و طرح آنها نیز محدود و غیرشخصیسازی شده است، در نتیجه ظاهری کمتر طبیعی دارند. هرچند این پروتزها ارزانتر و سریعتر در دسترس قرار میگیرند، اما معمولاً به عنوان راهحل موقت یا در شرایط خاص استفاده میشوند.

در نتیجه، پروتز چشم سفارشی با توجه به تطابق، راحتی و زیبایی برتر، گزینه ایدهآل برای استفاده دائمی است، در حالی که چشم مصنوعی آماده بیشتر برای کاربردهای کوتاهمدت یا مواقع اضطراری مناسب میباشد. انتخاب نهایی به شرایط بالینی، بودجه و اولویتهای بیمار بستگی دارد.

تفاوت چشم مصنوعی سفارشی و چشم مصنوعی آماده